Blogs

Created with Sketch.

stress in body and mind

Direct na Pasen was ik uitgenodigd om een workshop te geven aan een internationale groep promovendi aan de Universiteit van Maastricht. Het was een uitprobeersel voor de promovendi en een try-out voor mij. De vraag was om een workshop te geven over ‘stress in body and mind’, waaraan ik heb toegevoegd ‘en je balans terugvinden’. Er waren dertien promovendi op de uitnodiging afgekomen. Ze waren afkomstig uit India, Zuid-Afrika, Ghana, en verschillende Europese landen waaronder Nederland. Bij aanvang maakten ze melding van chronische overbelasting. Ze bevestigden dat lichaam en geest zorg nodig hebben om goed te functioneren. Over het algemeen wisten ze niet zo goed hoe ze dit zouden moeten aanpakken.
Stress is een hoogst subjectief verschijnsel zonder eenduidige definitie. Over het algemeen wordt het gezien als een onbalans tussen eisen en mogelijkheden. Het is bewezen dat continuerende hoge stress niveaus kunnen leiden tot beschadiging van de ontspanningsrespons (nervus vagus en hormoonbalans).
De workshop had drie doelen: 1) de bronnen van stress te identificeren en te verkennen, 2) nieuwe openingen te vinden voor stressreductie, en 3) er een goed gevoel aan over te houden. De deelnemers benoemden stress vooral als ongezonde druk en eisen van buitenaf. Ze zagen stress vooral in ’the mind’. In de workshop hebben we verkend welke interne factoren een rol spelen bij het ontstaan van stress, zoals ambities, verwachtingen, emoties en gedragspatronen. We hebben onderscheid gemaakt in gezonde stress en ongezonde stress, want zonder gezonde stress kom je je bed misschien niet uit. Hierna bekeken we de ACT-video over de ‘struggle switch’, https://www.youtube.com/watch?v=rCp1l16GCXI. Deze video laat zien waarom emoties als angst groter worden als we ze vermijden of bestrijden. De video spoort ons aan om (zelfs pijnlijke) emoties te accepteren en omarmen, zodat de emoties voorbij kunnen gaan, zonder dat we onnodig lijden creëren.

We hebben een paar ademhalingsoefeningen gedaan om lichamelijk te werken en het stressniveau omlaag te brengen. Een snelle stress test aan het begin liet zien dat het gerapporteerde stressniveau gemiddeld 2,92 was op een schaal van 1-5 (1 was compleet ontspannen en 5 was compleet gestresst). Na een ademhalingsoefening van drie minuten was het gemiddelde stressniveau gedaald naar 2,09. Verder hebben we signalen van stress verzameld en gekeken naar de wegen waarlangs stress in het lichaam tot stand komt, zoals het (autonome) zenuwstelsel (gas- en rempedaal), hormonen, hartslag en hart ritme variabiliteit. Tenslotte hebben we een veelvoud aan mogelijkheden en opties verkend om persoonlijke veerkracht en balans te verbeteren, zoals een gezonde leefstijl, sociale steun, time-management, het accepteren van je emoties, voldoende slaap, en hartcoherentie door middel van ademhalingsoefeningen.

Het was een grote hoeveelheid informatie om te verwerken voor de promovendi, maar als Doctor in spe zijn ze goed getraind in informatieverwerking. Ze vonden de informatie nieuw en goed bruikbaar, hadden nieuwe inzichten opgedaan en zagen nieuwe kansen voor stress reductie. De oefeningen hadden tenslotte ook geleid tot verlaging van stress. De try-out is dus succesvol geweest, en ik hoop dat de promovendi de nieuwe kansen oppakken voor hun persoonlijke veerkracht en welzijn.

hoogbegaafdheid: zorg of zegen?

Op 10 maart begint de week van de hoogbegaafdheid, dus wat extra aandacht is op zijn plaats. Een veel voorkomend vooroordeel is dat slimme kinderen automatisch succesvol zijn of zullen worden: als je slim bent kun je goed leren, denken veel mensen.
Uit onderzoek en uit de praktijk blijkt dat dit heel vaak niet zo is. Bovendien wordt hoge intelligentie bij kinderen niet altijd herkend of erkend. Hoogintelligente kinderen kunnen bijvoorbeeld een negatief zelfbeeld, faalangst of gebrekkige leerstrategieën ontwikkelen, onder invloed van gebrek aan begrip en uitdaging, of door vervreemding en isolement. Daarom bestaan er onderpresterende hoogbegaafden. Dit verschijnsel noem ik de hoogbegaafdheidsparadox.

Een hoog IQ is een noodzakelijke voorwaarde voor de ontwikkeling tot hoogbegaafde, maar niet voldoende. Vergelijk het met een Ferrari in de file, of een kind met vleugels, dat niet mag vliegen. Om succesvol te kunnen worden als slim kind is uitdaging nodig op het eigen niveau, het ontwikkelen van emotionele en sociale vaardigheden, en die tot uitdrukking brengen, of liever nog: interacteren. En interacteren moet je leren. Slimme kinderen hebben het relatieve nadeel dat ze veel cognitieve strategieën gebruiken, ze gebruiken hun slimheid als eerste keus, en soms blijven dan de andere vaardigheden wat achter. De rijkdom van het talent komt niet tot uitdrukking en ook de ouders zijn meer bezorgd dan blij. Ze zien dan vooral problemen met het onderwijs en het risico dat hun kind een eenzame en onbegrepen nerd zal worden. “Meer zorg dan zegen”, zeggen onze zuiderburen. De geweldige mogelijkheden van hoogbegaafdheid blijven dan in de schaduw en verwelken.

In de coaching zie ik soms uiterst slimme studenten die zich niet bewust zijn van hun uitzonderlijke intelligentie. Ze tonen valse bescheidenheid, ze ‘doen maar normaal’ om vooral niet buiten de boot te vallen of verwaand of arrogant gevonden te worden. Maar ze hebben dan geen goed zelfbeeld, ze zijn bijvoorbeeld onzeker of missen de aansluiting met anderen. Soms zijn er wel ambities, maar niet voldoende zelfvertrouwen, vaardigheden of leerstrategieën, en dan ontstaat stress. Ook voorbeelden van schaamte of somberheid komen voor. Herkenning en erkenning, door de coach en de student zelf, zijn dan belangrijk voor een succesvolle ontwikkeling. Want als de kwaliteiten en de persoonlijkheid op een veilige manier in balans komen, kan hoogbegaafdheid zich ontwikkelen en manifesteren als een levenslange persoonlijke en maatschappelijke rijkdom.

millennials

Je zal maar geboren zijn tussen 1982 en 2002, dan ben je zogenaamd een millennial (generatie Y).
Hoe je dat vindt hangt van je perspectief af. Simon Sinek zegt dat deze jongeren een slechte kaart getrokken hebben qua opvoeding, en dat ze zijn misleid over het leven en zichzelf (je bent bijzonder). Ze zijn verslaafd geraakt aan social media en gaming. Ze willen snel de top bereiken, maar niet de berg beklimmen. Hun opvoeding heeft geleid tot het gevoel dat ze overal recht op hebben, tot ongeduld en uiteindelijk tot gebrek aan sociale vaardigheden en zelfvertrouwen. Want in het echte leven is er niet altijd onmiddellijke bevrediging en krijg je niets kado. Sommige studenten vinden dat Sinek te veel generaliseert, maar misschien signaleert hij wel een trend.

In mijn coaching ontmoet ik studenten van deze generatie. Ik vind ze veelbelovend, en ook jong. Ze hebben misschien in deze complexe competitieve wereld meer tijd nodig dan vorige generaties om volwassen te worden. Meer tijd om sociaal uit te groeien, hun richting te vinden. Ze hebben nog niet zoveel zelfvertrouwen, en weinig gevoel over wat ze bij anderen oproepen. Reflectie en feedback zijn relatief nieuw voor ze.
Als coach heb ik in principe geen oordeel, ben ik mild en geduldig met studenten. Ik nodig ze uit om te reflecteren op hun gedachten en gedrag, stel moeilijke vragen en geef ze tips, aanwijzingen, oefeningen en opdrachten. Ik stimuleer ze om coherent adem te halen, af en toe te ontspannen, gezond te leven, om buiten te spelen, hun emoties te ervaren, en hun ervaringen te delen, ook de moeilijke en kwetsbare. Dit versterkt hun zelfvertrouwen en veerkracht, en leert ze effectiever met stressoren om te gaan.

Ik werk ook met ze aan ontwikkelingstaken voor jong volwassenen, zoals identiteitsontwikkeling, onafhankelijkheid, volwassen relaties en een gevoel van bestemming. Ik maak het ze niet makkelijk, want ik vind ze veelbelovend. En als ze een paar dingen nog niet helemaal hebben meegekregen, dan is dit een gunstige periode om bij te leren. Dat is niet klaar na acht of tien coach gesprekken. Want in het echte leven is er niet altijd onmiddellijke bevrediging en krijg je niets kado. Maar een kleine koerswijziging nu kan ze uiteindelijk naar een compleet nieuwe bestemming voeren.
Ik ben tenminste erg blij met hun steile leercurve, en zij zijn blij met de grote stappen die ze zetten in zo’n korte periode. Zij zijn tenslotte de generatie die het nieuwe millennium vorm gaan geven.